Πραγματοποιήθηκε στις 20 Απριλίου 2026 η πρώτη Τριμερής Συνάντηση του Ευρωπαϊκού Νέφους Ανοικτής Επιστήμης στην Κύπρο (National Tripartite Event: Cyprus), η οποία συγκέντρωσε τοπικούς και ευρωπαϊκούς φορείς με στόχο την ευθυγράμμιση προτεραιοτήτων, την αποτίμηση της προόδου και τον καθορισμό του εξελισσόμενου ρόλου της χώρας στο EOSC και στο ευρύτερο πλαίσιο της Ανοικτής Επιστήμης. Οι συζητήσεις ανέδειξαν τόσο τη διαρκώς αυξανόμενη δυναμική όσο και τη σαφή ανάγκη για συνεχιζόμενη επένδυση στη συνοχή πολιτικών, στις ερευνητικές υποδομές και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Η Εθνική Τριμερής Συνάντηση διοργανώθηκε από το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής (Υφ.ΕΚΨΠ), σε συνεργασία με τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου, ως εθνικός κόμβος OpenAIRE NOAD και ως οικοδεσπότης της εκδήλωσης. Η συνάντηση παρείχε έναν δομημένο χώρο διαλόγου μεταξύ της εθνικής κοινότητας και των εκπροσώπων του Τριμερούς Σχήματος, συμπεριλαμβανομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του EOSC Steering Board και της EOSC-A.
Οι εναρκτήριες τοποθετήσεις της Αντιπρυτάνεως Ακαδημαϊκών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Κύπρου, Καθηγήτριας Τατιάνας-Ελένης Συνοδινού, και του κ. Δημήτρη Αποστολίδη από το Υφ.ΕΚΨΠ έθεσαν το πλαίσιο για μια συζήτηση που επιδίωξε συνειδητά να γεφυρώσει τη στρατηγική φιλοδοξία με τις πραγματικότητες της εφαρμογής.
Η στρατηγική σημασία του EOSC για το ευρωπαϊκό ερευνητικό οικοσύστημα
Η ευρωπαϊκή διάσταση παρουσιάστηκε από τη Γενική Γραμματέα του EOSC Association, Ute Gunsenheimer, η οποία ανέπτυξε το όραμα του EOSC, το πλαίσιο διακυβέρνησής του και τον ολοένα αυξανόμενο ρόλο του ως στρατηγικού εργαλείου για το οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας της Ευρώπης.
Στη συνέχεια, ο Stefan Liebler, εκ μέρους της Γενικής Διεύθυνσης Έρευνας και Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG RTD), παρουσίασε το EOSC ως βασικό καταλύτη για την προώθηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας για την Ανοικτή Επιστήμη. Τόνισε την ενσωμάτωσή του σε ευρύτερες ευρωπαϊκές στρατηγικές και ανέδειξε το χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών του EOSC EU Node, το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να στηρίζει τους ερευνητές στην πράξη και όχι μόνο σε επίπεδο αρχών.
Στρέφοντας το βλέμμα στο μέλλον, η Aneta Pazik-Aybar, εκ μέρους του EOSC Steering Board, συνέδεσε αυτές τις εξελίξεις με το επερχόμενο Πρόγραμμα-Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Έρευνα και την Καινοτομία (FP10), υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μακροπρόθεσμη στρατηγική ευθυγράμμιση, οικοδόμηση συνεργασιών και συντονισμένες δράσεις για τη διαμόρφωση της επόμενης φάσης του EOSC.
Η Κύπρος στο προσκήνιο: Ενίσχυση ικανοτήτων και διασυνδεσιμότητας
Σε αυτό το ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι τοπικοί συμμετέχοντες παρουσίασαν μια εικόνα σταθερής και ολοένα πιο συντονισμένης προόδου. Η κα Σύλβια Κουκουνίδου, εκπροσωπώντας το Πανεπιστήμιο Κύπρου και τον Εθνικό Κόμβο Ανοικτής Επιστήμης του OpenAIRE, παρουσίασε τις εθνικές εξελίξεις στον τομέα της Ανοικτής Επιστήμης, αναδεικνύοντας τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου ως βασικό μοχλό που στηρίζει τόσο την εθνική όσο και τη θεσμική ευθυγράμμιση.
Η τεχνική και υποδομιακή διάσταση αναπτύχθηκε από τους κυρίους Παναγιώτη Κολιάρο και Γιώργο Λεωνίδου, εκ μέρους του Κυπριακού Ερευνητικού και Ακαδημαϊκού Δικτύου (ΚΕΑΔ). Η παρέμβασή τους ανέδειξε τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη διασφάλιση ισχυρής διασυνδεσιμότητας και ουσιαστικής συμμετοχής στο ευρύτερο οικοσύστημα του EOSC. Από ερευνητική σκοπιά, ο κος Ανδρέας Αθηνοδώρου, ως εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Κύπρου, οργανισμού-παρατηρητή στο EOSC Association, αναφέρθηκε στη συμμετοχή του ινστιτούτου σε έργα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ και σε ηλεκτρονικές υποδομές. Όπως σημείωσε, καταγράφεται μια σταδιακή μετάβαση προς πιο ολοκληρωμένα και ανοικτά ερευνητικά περιβάλλοντα, ενώ παράλληλα αναδύονται νέες ευκαιρίες στο πλαίσιο του οικοσυστήματος του EOSC.
Συνολικά, οι παρεμβάσεις αυτές σκιαγράφησαν μια πολυεπίπεδη εικόνα της πορείας της Κύπρου προς την Ανοικτή Επιστήμη και τη συμμετοχή της στο EOSC, από τις στρατηγικές και πολιτικές διαστάσεις έως τις θεσμικές, τεχνικές και υποδομιακές πραγματικότητες, συμβάλλοντας στην αποσαφήνιση τόσο των ευκαιριών όσο και των προκλήσεων που διαμορφώνονται για το επόμενο διάστημα.
Από τη συζήτηση στον προσανατολισμό: Τα επόμενα βήματα για την Κύπρο
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μια εποικοδομητική συζήτηση, την οποία συντόνισε η κα Λίνα Τσούμπανου, Προϊστάμενη της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών.
Ομιλητές/τριες, θεσμικοί εκπρόσωποι και μέλη της ερευνητικής κοινότητας αντάλλαξαν απόψεις γύρω από την εφαρμογή της Ανοικτής Επιστήμης, το επίπεδο εθνικής ετοιμότητας, την ευθυγράμμιση πολιτικών και τις μελλοντικές προοπτικές εμπλοκής της χώρας με το EOSC.
Η πρώτη κυπριακή Εθνική Τριμερής Εκδήλωση επιβεβαίωσε τη δέσμευση της χώρας προς το EOSC και ανέδειξε τη σημασία της σταθερής επένδυσης στην ανάπτυξη πολιτικών, στον ισχυρό θεσμικό συντονισμό, στην ενίσχυση ικανοτήτων και στην περαιτέρω ενδυνάμωση της εθνικής ψηφιακής υποδομής.
Σχετική ανακοίνωση και οι παρουσιάσεις της εκδήλωσης έχουν αναρτηθεί στο σύνδεσμο https://eosc.eu/news/national-tripartite-event-cyprus
