Μεγάλη επιτυχία σημείωσε το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για τα έξυπνα συστήματα νερού (WDSA/CCWI 2026), που διοργάνωσε το Κέντρο Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου ERC Synergy Grant Water Futures.
Το Συνέδριο, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως και τις 21 Μαΐου 2026, στην Πάφο, με τη συμμετοχή 250 ερευνητών, μηχανικών και εκπροσώπων οργανισμών ύδρευσης από 30 χώρες, τελούσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και υποστηρίχθηκε από τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) Πάφου, Λεμεσού, Λάρνακας και Αμμοχώστου, καθώς και από την εταιρεία Caramondani Desalination Plants.
Χαιρετισμό στο Συνέδριο απηύθυνε η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Δρ. Μαρία Παναγιώτου, η οποία υπογράμμισε ότι για να εφαρμοστούν λύσεις για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της κλιματικής αλλαγής στη βάση επιστημονικών δεδομένων, απαιτείται συνεργασία μεταξύ της ερευνητικής κοινότητας, των οργανισμών νερού, της βιομηχανίας και των φορέων πολιτικής.
Οι εργασίες του Συνεδρίου επικεντρώθηκαν στο σχεδιασμό των συστημάτων νερού του μέλλοντος σε συνθήκες κλιματικής, τεχνολογικής και κοινωνικής αβεβαιότητας. Κεντρικά θέματα ήταν τα ψηφιακά δίδυμα και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, οι νέες τεχνολογίες για την ανίχνευση διαρροών και την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού, η κυβερνοασφάλεια, η σχέση νερού και ενέργειας, η επαναχρησιμοποίηση νερού και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός υποδομών.
Η διοργάνωση στην Κύπρο είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς η χώρα εξαρτάται από την αφαλάτωση για ένα σημαντικό μέρος του πόσιμου νερού της, ενώ οι απώλειες νερού στα δίκτυα ύδρευσης, που φτάνουν το 30%, παραμένουν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τους ΕΟΑ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον ανάμεσα στους συμμετέχοντες προκάλεσε η συζήτηση για το μέλλον των οργανισμών ύδρευσης σε σχέση με την τεχνολογία και τον ανθρώπινο παράγοντα, σε μια εποχή κατά την οποία η ψηφιοποίηση, η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση αναδιαμορφώνουν τις λειτουργίες τους. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τέθηκαν ερωτήματα που αφορούν τη λήψη αποφάσεων σε αυτόνομα συστήματα και το κατά πόσο οι υπηρεσίες ύδρευσης θα καθοδηγούνται από αλγόριθμους ή από την ανθρώπινη κρίση.
Ακόμα, ερευνητές του Κέντρου Αριστείας «Κοίος» παρουσίασαν μια νέα ανοικτή βάση δεδομένων για διαρροές σε δίκτυα ύδρευσης, η οποία αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τον ΕΟΑ Λεμεσού και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την ευρύτερη ερευνητική κοινότητα για την ανάπτυξη και την αξιολόγηση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο την αποτελεσματική διάγνωση βλαβών.
Διαγωνισμός «Battle of the Water Futures»
Παράλληλα με τις εργασίες του Συνεδρίου και στο πλαίσιο του έργου ERC Synergy Water Futures, πραγματοποιήθηκε ο διαγωνισμός «Battle of the Water Futures», στόχος του οποίου ήταν η ανάπτυξη και η αξιολόγηση καινοτόμων λύσεων για τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των αστικών συστημάτων ύδρευσης του μέλλοντος, υπό συνθήκες βαθιάς αβεβαιότητας. Ο διαγωνισμός κατέδειξε ότι ο σχεδιασμός υποδομών σε ορίζοντα δεκαετιών δεν μπορεί να βασίζεται σε μία στατική λύση, αλλά σε ευέλικτες προσεγγίσεις που αντέχουν στο άγνωστο.
Βασικό συμπέρασμα του Συνεδρίου ήταν ότι τα ψηφιακά δίδυμα (digital twins), η τεχνητή νοημοσύνη και τα έξυπνα συστήματα ελέγχου μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά τη διαχείριση του νερού όταν βασίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα, στην κυβερνοασφάλεια και σε σαφείς διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Τέλος, ένα από τα ερωτήματα που έθεσε το Συνέδριο είναι πόση αυτονομία είμαστε διατεθειμένοι να δώσουμε στην τεχνητή νοημοσύνη όταν πρόκειται για ένα τόσο ζωτικό αγαθό όσο το πόσιμο νερό. Η απάντηση που αναδύθηκε από τις συζητήσεις ήταν ότι η τεχνολογία μπορεί να αποτελεί σύμμαχο, όμως η τελική ευθύνη ανήκει στον άνθρωπο.
