Το Πανεπιστημιακό Κέντρο Ερευνών Πεδίου (ΠΑΚΕΠΕ) του Πανεπιστημίου Κύπρου, σε συνεργασία με το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), ανακοινώνουν την έναρξη της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας (European Social Survey-ESS) Γύρος 12 (2025/2026).
Η Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα είναι η σημαντικότερη συγκριτική έρευνα που διεξάγεται αυτήν τη στιγμή στην Ευρώπη και στοχεύει στη συγκριτική μελέτη των απόψεων των πολιτών και πολιτισσών γύρω από τα κυριότερα πολιτικά ζητήματα και κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Ευρώπης. Λόγω της πρότυπης μεθοδολογίας που ακολουθεί, η ΕΚΕ έχει βραβευτεί με το κορυφαίο ευρωπαϊκό βραβείο Descartes το 2005 και μέχρι το 2013 το πρόγραμμα αυτό ήταν στις προτεραιότητες πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα εμπεριέχει θεματικές που ανταποκρίνονται σε επίκαιρα ζητήματα για διάφορες πτυχές της ζωής στην Κύπρο και γενικότερα στην Ευρώπη (αντίληψη της δημοκρατίας, εμπιστοσύνη σε θεσμούς, στάση προς Ευρωπαϊκή Ένωση, στάσεις προς μετανάστευση, εργασιακά, πολιτική συμπεριφορά κ.α). Επιπλέον, η δομή της ΕΚΕ μας επιτρέπει να συγκρίνουμε τις στάσεις των Κυπρίων που διαμένουν στις ελεύθερες περιοχές με τις στάσεις πληθυσμών από άλλα ευρωπαϊκά κράτη αλλά και να τις συγκρίνουμε διαχρονικά.
Η συλλογή δεδομένων για τον Γύρο 12 ξεκίνησε στις 10 Νοεμβρίου 2025 με την πρώτη αποστολή επιστολών πρόσκλησης στα νοικοκυριά. Για τις ανάγκες του Γύρου 12, επικοινωνούμε μόνο με έναν μικρό αριθμό τυχαία επιλεγμένων νοικοκυριών. Αυτό το δείγμα είναι αρκετό για να αντιπροσωπεύσει ολόκληρη τη χώρα με ακρίβεια. Σε κάθε τυχαία επιλεγμένο νοικοκυριό καλείται να απαντήσει το άτομο που έχει πρώτο τα επόμενα του γενέθλια. Τα δεδομένα συλλέγονται με τη μέθοδο της αυτοσυμπλήρωσης: τα άτομα καλούνται να απαντήσουν το ερωτηματολόγιο σε χρόνο που τα ίδια επιθυμούν είτε σε έντυπη, είτε σε ηλεκτρονική μορφή.
Τα αποτελέσματα της ΕΚΕ από τους γύρους που έχουν ολοκληρωθεί πρόσφατα (Γύρος 10, 2022, και Γύρος 11, 2024) είναι ιδιαίτερα χρήσιμα καθώς ανέδειξαν σημαντικά ζητήματα. Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά στην εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, παρατηρήθηκε συστηματική πτώση από το 2006. Η πιο δραματική πτώση καταγράφεται στην εμπιστοσύνη προς τους/τις πολιτικούς και τα πολιτικά κόμματα ωστόσο η εμπιστοσύνη για τα κόμματα αρχίζει να ανακάμπτει, ενδεχομένως λόγω της δημιουργίας καινούργιων κομματικών συνόλων. Είναι αξιοπρόσεκτο ωστόσο ότι εξωτερικοί θεσμοί, όπως το Ευρωκοινοβούλιο και ο ΟΗΕ χαίρουν περισσότερης εμπιστοσύνης από τα πολιτικά κόμματα και τη βουλή στην Κύπρο (Διάγραμμα 1). Τα αποτελέσματα αυτά τεκμηριώνουν σε επίπεδο ύψιστης επιστημονικής εγκυρότητας τη δυσαρέσκεια και την απαξίωση για τις πολιτικές διαδικασίες και το επίπεδο του πολιτικού πολιτισμού στη χώρα μας.
Ενδιαφέροντα ήταν και τα αποτελέσματα για τη δημοκρατία στη χώρα μας, όπου παρατηρείται ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ της σημασίας που έχουν οι δημοκρατικές αρχές για τους πολίτες και τις πολίτισσες και στο πώς οι ίδιοι/ες πιστεύουν ότι αυτές πραγματώνονται στην καθημερινότητα τους. Συγκεκριμένα, ενώ η σημαντικότητα της δημοκρατικής διακυβέρνησης λαμβάνει πολύ υψηλή βαθμολογία, η ικανοποίηση των ατόμων με τον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία στη Κύπρο είναι απελπιστικά χαμηλή (Διάγραμμα 2 & 3).
Καταγράφηκαν επίσης υψηλά ποσοστά ξενοφοβίας, με τη χώρα μας να βρίσκεται μεταξύ των δέκα πιο ξενοφοβικών χωρών (από τις 31 που έλαβαν μέρος πρόσφατα στη ΕΚΕ). (https://www.ucy.ac.cy/pakepe/news-and-announcements/) με ιδιαίτερη επιδείνωση της ξενοφοβίας στον πιο πρόσφατο γύρο 11.
Η συμμετοχή της Κύπρου στην ΕΚΕ επιτρέπει να μελετούμε διαχρονικά τις μεταβολές στάσεων και απόψεων των Κυπρίων σε πλειάδα σημαντικών θεμάτων. Κάθε χώρα έχει το δικαίωμα προσθήκης ερωτήσεων ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τη χώρα και στην Κύπρο αυτές οι ερωτήσεις αφορούν το Κυπριακό πρόβλημα και τις διακοινοτικές σχέσεις. Θα ακολουθήσει ειδική ανακοίνωση για αυτά τα δεδομένα.
Η επιτυχία της συμμετοχής της χώρας μας σε αυτή την πανευρωπαϊκή έρευνα δεν μπορεί να διασφαλιστεί χωρίς τη δική σας συμμετοχή. Για αυτόν το λόγο είναι καθοριστικής σημασίας η συμμετοχή των “τυχερών” νοικοκυριών που θα λάβουν σύντομα τις επιστολές πρόσκλησης μέσω των Κυπριακών Ταχυδρομείων.
